Според најновите податоци на Евростат, повеќе од петтина европски компании во изминатата година доживеале некаква форма на сајбер-инцидент. Заканите за компаниите се движат од прекини на ИТ-сервиси, преку уништување или корупција на податоци, па сè до откривање на доверливи информации.
Како што објави Euronews, најпогодена е Финска, каде што дури 42 проценти од компаниите пријавиле напад, а по неа следуваат Полска со 32,5 проценти и Малта со 29 проценти. На другата страна од листата се Австрија и Словенија, каде што помалку од 12 проценти од претпријатијата пријавиле безбедносни инциденти.
Анализата покажува дека најизложени се компаниите од енергетскиот сектор – снабдување со електрична енергија, гас и климатизација – со речиси 30 проценти пријавени напади. Потоа следуваат информациските и комуникациските дејности, професионалните и техничките услуги, секторот за недвижности, како и претпријатијата што се занимаваат со водоснабдување и управување со отпад.
Односно, нападите стануваат сè почести токму во индустриите што претставуваат ’рбет на инфраструктурата на современото општество, пишува Euronews.
Но, сајбер заканата веќе не е резервирана само за големите системи. Според истражување на Mastercard, спроведено во Франција, Германија, Италија, Шпанија и Обединетото Кралство, и потрошувачите стануваат сè позагрижени. Половина од испитаниците веруваат дека порано или подоцна ќе станат жртви на интернет измама, а 53 проценти од нив велат дека барем еднаш неделно размислуваат за сопствената онлајн безбедност.
Дури 77 проценти од испитаниците навеле дека во изминатата година биле мета на обиди за измама, а при тоа Шпанците предничат со 81 процент. Токму тие искажале најголема потреба за дополнителна едукација за препознавање на интернет измами – 83 проценти од анкетираните сметаат дека за оваа тема треба систематски и навремено да се учи.
Од друга страна, Французите и Германците не се толку загрижени.
Најчесто пријавени измами и вештачката интелигенција
Најчесто пријавените измами се однесуваат на онлајн купување и малопродажба, потоа на лажни инвестициски и крипто-шеми, обиди за кражба на идентитет, како и романтични измами и обмани. Секој петти испитаник навел дека бил жртва и на измами поврзани со патувања или купување билети.
Сè поголем страв предизвикува и содржината генерирана со вештачка интелигенција. Според истражувањето, само осум проценти од испитаниците веруваат дека би можеле да препознаат AI-измама доколку станат нејзина мета. Италијанците се најмалку самоуверени, додека Германците и Британците се чувствуваат нешто подобро подготвени – иако сè уште во многу мал процент.
„AI-содржината се шири толку брзо што повеќето луѓе веќе не можат да разликуваат што е вистинско, а што е вештачки генерирано“, стои во извештајот на Mastercard.
Токму затоа, многу граѓани сметаат дека финансиските институции и технолошките компании се одговорни за подобра заштита на корисниците – 69 проценти од анкетираните изјавиле дека повеќе им веруваат на банките дека ќе ги заштитат од измами, отколку на самите себе.
Како да се заштитиме?
Но дури и кога ќе станат жртви, многумина молчат за тоа. Повеќе од половина од испитаниците признале дека би им било срам да признаат дека биле измамени, а 44 проценти рекле дека не би им кажале на никого.
Ова дополнително ја отежнува борбата против дигиталниот криминал, бидејќи заканите остануваат скриени, а измамниците неометано продолжуваат со својата работа.
Најчестите одбранбени навики на граѓаните вклучуваат проверка на испраќачот пред отворање на е-пораки, користење силни лозинки и внимание при отворање непознати пораки или линкови. Сепак, понапредните безбедносни алатки, како што се двофакторска автентикација, биометриска најава или VPN, се користат многу поретко. Само нешто повеќе од половина од испитаниците имаат активирано дополнителни заштитни слоеви, иако тие денес се основен стандард за дигитална безбедност.
Извор: Euronews
